Mif: nömırlerdıñ kezegı keldı
«On jetı 150 ainalymda tüsken joq. Ol keluge tiıs». Tiıs emes.
Ūzaq uaqyt şyqpağan san kelesı ainalymda kez kelgen basqa san siaqty däl sondai — 1/37 — yqtimal. «Keluge tiıs» degen senım — nätijeler taqtasy jalğanğan qūmar oiynşy jañylysy.
Tūjyrym
Kazinolar soñğy 20-dan 500-ge deiıngı nätijenı körsetedı jäne jiı bıraz uaqyt tüspegen «suyq» sandardy belgıleidı. Oiynşylar taqtany oqyp, 17-nıñ 150 ainalymda bolmağanyn köredı de, ol keluge tiıs dep bäs tıgedı. Negızı mynadai: ūzaq merzımde är san uaqyttyñ 1/37 bölıgınde tüsedı, sondyqtan qalyp qoiğan san quyp jetuı kerek.
Nege qate
Ainalymdar täuelsız. ŞarjabdyqŞarRotorğa qarsy şar jolymen jıberıletın kışkentai şar. Zamanaui şarlar ivorinnen ne teflonnan jasalady, 18–21 mm.Tolyğyn oqu → 17-nıñ bolmağanyn bılmeidı, ūiaşyqjabdyqŪiaşyqRotordağy 37 nömırlengen bölımnıñ bırı. Basqaşa: oiyq, şynyaiaqşa.Tolyğyn oqu → ta sol qalpy. Ūzaq merzımdı üles tüzetu arqyly emes, sūiylu arqyly tūraqtanady: tağy 10 000 ainalymnan keiın 150 ainalymdyq aiyrma döñgelekteu qatesı bolady, 17 jiırek tüskendıkten emes, ülgı öskendıkten. Ülken sandar zañymatematikaÜlken sandar zañyTäuelsız nätijelerdıñ ortaşa mänı synaq sany ösken saiyn kütıletın mänge jinaqtalady.Tolyğyn oqu → eş sannyñ quyp jetuın talap etpeidı; tek ötken auytqulardyñ jiyntyqqa şaqqanda azaiuyn talap etedı.
Nege dūrys sezıledı
Ömırdıñ basqa bölıkterınde joqtyq keludı boljaidy: jiyrma minut kelmegen avtobus kelesı beste keluı yqtimalyraq. Öitkenı avtobustar kestemen jüredı. Ruletkada keste joq; onda yqtimaldyqmatematikaYqtimaldyqNätijenıñ mümkındıgı; 0-den 1-ge deiın ne 0%-dan 100%-ğa deiın. Bır nömır: 1/37 = 2,70%.Tolyğyn oqu → bar, al yqtimaldyq — kvota emes. Tüisık älemnıñ köp bölıgıne dūrys, döñgelekke qate.
Test
Nätijeler taqtasynan jüz «suyq» sandy jazyp, ärqaisysyna kelesı 37 ainalymda bäs tıgıñız. Tiu jiılıgı şu şegınde, kezdeisoq tañdalğan kez kelgen san siaqty, bır ainalymğa 1/37 bolady. Nätijeler taqtasy ötkennıñ sipattamasy. Ädıl döñgelek üşın boljau mazmūny joq; al yğysqan döñgelektezerthanaAuytqyğan döñgelekFizikalyq aqaulary keibır ūiaşyqtarğa tüsu yqtimaldyğyn 1/37-den joğary etetın döñgelek. Sirek kezdesedı, tek myñdağan jazylğan ainalymnan anyqtalady.Tolyğyn oqu → (ony anyqtau üşın myñdağan ainalym kerek) bäs tıgetınder suyq emes, ystyq sandarmifYstyq nömırSoñğy uaqytta kütılgennen jiı şyqqan nömır. Ädıl döñgelekte eşteñenı boljamaidy.Tolyğyn oqu → bolar edı.
Kerı mif
«On jetı ystyq, soğan tık» — belgısı auysqan sol qate. Ekı senımnıñ de közıñızdı jūmyp nūsqağandai kütıletın mänımatematikaKütıletın mänŪzaq merzımdegı bır bästıñ ortaşa nätijesı. Ärbır standartty europalyq bäs üşın bäs somasynyñ −1/37 bölıgı.Tolyğyn oqu → bar: bäs somasynyñ −2,70%-y. Demo Gamede tarihty jürgızıp, suyq sanmifSuyq nömırKöp ainalym boiy şyqpağan nömır. Ädıl döñgelekte bolaşaq ainalymdar turaly eş mälımet bermeidı.Tolyğyn oqu → kelesı 37 ainalymda qanşa ret tüsetının sanañyz; jauap şamamen 63,7%, kez kelgen sanmen däl sondai.
Sūraqtar
Oiynşylar sūrağandyqtan körsetedı. Taqta däl, bıraq paidasyz.
(36/37)⁵⁰⁰ ≈ 0,0001%: sirek, bıraq kelesı ainalymda älı 1/37. Bır döñgelekte osylai jalğasa berse, būl yğysu mäselesı, al jauap sannan aulaq bolu bolar edı.
Joq.
Külkılı üzılıs
Yqtimaldyq — kvota emes.
Derekközder
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1.
- Ethier, S. N. The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling.