Banktı oisyratqan adam
Alaiaq, qūpia jüie, erekşe apta jäne bärınen ūzaq ömır sürgen miuzik-holl änı.

Charles Wells 1891 jyly Monte Carloda sättılık jolymen jäne eşqaşan tüsındırmegen jüiemen banktı bırneşe ret būzdy. Ol jaily 1892 jyly jazylğan än «banktı būzudy» tūraqty tırkeske ainaldyrdy. Sol qysta aqşanyñ bır bölıgın qaita ūtylyp, alaiaqtyq üşın türmede jyldar ötkızdı.
Ol kım edı
Charles Deville Wells (1841–1922) joq önertabystarğa investorlardan aqşa jinağan injener jäne serialyq alaiaq edı. 1891 jylğy şıldede ol sondai aqşanyñ £4 000-ymen Monte Carloğa keldı. Bes künde üsteldıñ qolma-qol aqşa qoryn tauysyp, banktı bırneşe ret būzyp, öz esebı boiynşa şamamen £40 000, bügıngı qūnmen bırneşe million funtqa teñ somamen kettı.

Is jüzınde ne ıstedı
Ol mültıksız jüiesı baryn aityp, onyñ ne ekenın eşqaşan aitpady. Kuägerler oiynynan aiqyn ülgı körmedı, eşbır senımdı baiandau ädıs atamaidy; onyñ atyna jiı tırkeletın MartingalestrategiaMartingaleÄr jeñılısten keiın bästı ekı ese arttyratyn progressia. Onyñ ne ısteitını jäne ıstemeitını turaly Strategia bölımın qarañyz.Tolyğyn oqu → — joramal. Būl asa mañyzdy emes: oiyn alañyndağyjabdyqÜstelÜsteldegı basylğan bäs tory. Sondai-aq: üstel, kiız, mata.Tolyğyn oqu → är jüienıñ kütıletın mänımatematikaKütıletın mänŪzaq merzımdegı bır bästıñ ortaşa nätijesı. Ärbır standartty europalyq bäs üşın bäs somasynyñ −1/37 bölıgı.Tolyğyn oqu → bırdei, demek ne ıstese de, nätije ūzaq sättılık joly boldy. Onyñ ūzyndyğyndai sättılık jolynyñ yqtimaldyğymatematikaYqtimaldyqNätijenıñ mümkındıgı; 0-den 1-ge deiın ne 0%-dan 100%-ğa deiın. Bır nömır: 1/37 = 2,70%.Tolyğyn oqu → kez kelgen jeke oiynşyğa az, al mausymda kazino arqyly ötetın myñdağan adamğa ülken. Bıreu Wells boluy kerek edı. Ol Wells boldy.
Än
Charles Coborn aitqan Fred Gilberttıñ «The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo» (1892) änı London miuzik-holldarynda orasan hit bolyp, Amerikağa jettı. Ondağy baiandauşy bulvar boiymen täuelsız keiıppen kerdeñdeidı, al «banktı būzu» sodan berı keremet ūtysty bıldıredı. Än ekınşı sapardy atamaidy.
Ekınşı sapar jäne keiın
Wells sol küzde qaita kelıp, tağy ūtty, sosyn 1891–92 jylğy qystağy saparda aqşasynyñ bır bölıgın qaitadan joğaltty. Ol investor aqşasyna Palais Royale atty sändı iahtağa köp jūmsady; ol Monte Carloğa eşqaşan jetken joq. 1892 jyldyñ soñynda frantsuz politsiasy ony Le Havrede ūstady, al 1893 jylğy nauryzda London soty alaiaqtyq üşın segız jyl auyr eñbekke ükım şyğardy. Ol 1899 jyly bosap, 1906 jyly tağy alaiaqtyq üşın qosymşa üş jyl aldy, al şamamen 1911 jyly Parijde künıne 1% uäde etken jalğan bank jürgızıp, frantsuz türmesıne tüstı. 1922 jyly Londonda qaitys boldy. 1891 jyly £40 000 tölep, jarnama retınde odan da köp alğan kazino ol arqyly öte jaqsy paida kördı.
Hertfordshirede tuğan.
Patentter jäne alaiaq investitsialyq shemalar.
Monte Carlo: banktı bırneşe ret būzady; ≈ £40 000 ūtady.
Qaita oralady; tağy ūtady.
Bır bölıgın qaita ūtylady. Än, 1892. Monakoğa eşqaşan jüzbegen iahta.
Londonda alaiaqtyq üşın sottalady; segız jyl.
Tağy alaiaqtyq, tağy üş jyl.
Bank alaiaqtyğy üşın Frantsiada türmege jabylady.
Londonda qaitys bolady.
Būl hikaia nege mañyzdy
Būl jüienıñ «ıstep», keiın ıstemei qaluynyñ eñ aiqyn jağdaiy. Jüie ekı joly da eşteñe ıstemedı; dispersiamatematikaDispersiaNätijelerdıñ kütıletın männen qanşalyqty keñ taralatynyn ölşeu. Bır nömırlık bäste joğary, teñ tölemdı bästerde tömen.Tolyğyn oqu → betterı aitqandai, sättılık kelıp-kettı. Kazino bır apta ūtyldy da, añyzğa ie boldy. Sodan berı satylğan är jüienıñ pıkırlerınde Wells bar, al ärqaisysynda pıkır atamaityn ekınşı sapar bar.
Sūraqtar
Üstelderde būğan dälel joq. Onyñ alaiaqtyğy basqa jerde boldy.
Köptegen ölşem boiynşa bırneşe million funt.
Är üstelde qolma-qol aqşa qory boldy; ol tausylsa, üstel toqtap, qosymşa äkelınetın. Kazinoda aqşa eşqaşan tausylğan joq.
Külkılı üzılıs

Kazino bır apta ūtyldy da, bır ğasyr jarnama satyp aldy.
Derekközder
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.