Ruletka zerthanasy · Zerthana · Kontekst · 7 min

Ruletka kompiuterlerı

Kompiuter şardy qalai uaqyttaidy, alğaşqylaryn kım jasağan jäne qanşalyq däldık qajet.

Qysqa jauap

Ruletka kompiuterı ainalymnyñ alğaşqy sekundtarynda şar men rotor uaqytyn ölşep, şar tüsetın döñgelek bölıgın ataidy. Edward Thorp pen Claude Shannon bırınşısın 1961 jyly, al Eudaemons tsifrlyq nūsqalaryn 1976 jyldan jasady. Ädıske şar ūşyrylğannan keiın qabyldanatyn bäster qajet: tıkelei studialar qazır bästı ūşyru sätınde jabady, al Nevada mūndai qūrylğylarğa 1985 jyldan tyiym saldy.

alğaş jasalğan

1961, Thorp jäne Shannon

ne ölşeidı

şar men rotor uaqyty

myna qatelıkten assa paidasyz

şamamen 17 ūiaşyq

Nevadada tyiym salynğan

1985 jyldan

Alğaşqy ruletka kompiuter jüiesı qalai jasaldy

İdeia Edward Thorpqa 1955 jyldyñ köktemınde UCLA-da fizika magistranty bolyp jürgende keldı: yğysuy bolmaityndai sapaly jasalğan döñgelek şardyjabdyqŞarRotorğa qarsy şar jolymen jıberıletın kışkentai şar. Zamanaui şarlar ivorinnen ne teflonnan jasalady, 18–21 mm.Tolyğyn oqu → planeta siaqty boljamdy ainaldyruy kerek edı. Ol arzan jartylai ölşemdı döñgelektı kadrynda sekundomer bar kamerağa tüsırıp, onyñ boljauğa tym retsız ekenın kördı; 1958 jylğy jeltoqsanda Nevadağa sapar kazinodağy döñgelekterdıñ bırqalypty jüretının körsettı. Keiın nazaryn blekjek aldy. 1960 jylğy qaraşada MIT-te ol Claude Shannonnan karta sanau turaly maqalasyn Ūlttyq ğylym akademiasyna jıberudı sūrady; kezdesudıñ soñynda Shannon tağy ne ıstep jürgenın sūrap, ruletka jobasy Shannonnyñ jertölesıne köştı. Olar Renodan $1 500-ğa standartty döñgelek satyp alyp, ony eskı taqtatasty biliard üstelıne qoidy da, şardyñ uaqytyn strob şamy jäne sekundtyñ jüzden bırıne deiın oqylatyn sağatpen ölşedı. Jattyğumen uaqyt qatelıgı şamamen 0,03-ten 0,01 sekundqa tüstı. 1961 jylğy mausymğa qarai kompiuterde on ekı tranzistor boldy ärı ol temekı qorabyndai edı: aiaq kiıdegı ülken başpaimen basylatyn qosqyş rotorjabdyqRotorŪiaşyqtardy alyp jüretın döñgelektıñ ainalmaly bölıgı.Tolyğyn oqu → men şardyñ uaqytyn ölşep, bır qūlaqtağy dybys döñgelektıñ segız sektorynyñdöñgelekSektorDöñgelektegı qatar ornalasqan ūiaşyqtar doğasy; üsteldegı toptan özgeşe.Tolyğyn oqu → bırın ataityn. Sol jazda Las Vegasta Shannon döñgelek janynda uaqyt ölşep, jüie oiynşysy sekıldı nömırler jazdy, al Thorp üsteldıñ arğy şetınde on tsenttık bäster qoidy. Boljamdar oryndaldy, bıraq qūlaqqapqa baratyn jıñışke symdar ünemı üzıldı; bırde Thorptyñ qasyndağy äiel onyñ qūlağynan şyğyp tūrğan dinamikke şoşyp qarady. Olar eşqaşan baiypty bäs tıkpedı. Thorp ruletka kompiuter jüiesın 1966 jyly jarialap, egjei-tegjeiın 1979 jäne 1984 jyldary basyp şyğardy.

Shannon jertölesındegı strob şamynyñ astynda taqtatas biliard üstelınde tūrğan standartty döñgelek.

Alğaşqy tsifrlyq kompiuterler

Thorp pen Shannonnyñ maşinasy analogtyq edı: onyñ tızbegı bağdarlamasy boldy, al ädıstı özgertu symdaryn qaita qosudy talap ettı. Mikroprotsessor būl şekteudı joidy. Caltech studentı Alan Lewis 1972 jyly Las Vegastağy Circus Circusqa kamera qorabyndağy qoldan jasalğan tsifrlyq kompiuterdı aparyp, üstelderdıñ üstındegı balkonnan döñgelekterdı uaqyttap, tömendegı serıktesıne boljamdardy radiomen jıberdı. Ol jūmys ıstedı, bıraq aqşa tappady: keiın döñgelektıñ eñısın esepke almağanyn bıldı. 1976 jyldan Santa Cruzdağy fizika studentterı toby — Eudaemons — ıstı mūqiat atqardy. Olar kazino döñgelegın satyp alyp, şardy, rotordy, eñıstı jäne sekırudı ölşedı de, oiynşy är döñgelekke bästen būryn şamamen jiyrma minut boiy başpai qosqyştaryn basyp retteitın bes parametrı bar teñdeuler jazdy. Kompiuterı ainalym bastalğannan bırneşe sekundtan keiın segız sektordyñ bırın atady. 1978 jylğy qañtarda naqty üstelde ol 25% dep bağalağan artyqşylyq berdı; denege bailanğan, keiın aiaq kiıge ornatylğan jabdyq fizikadan äldeqaida jiı ısten şyqty (qarañyz The Eudaemons).

Alan Lewis balkonnan döñgelekterdı uaqyttap, tömendegı serıktesıne boljamdardy radiomen jıberdı.

Nege keş bäster mañyzdy boldy

Kazino şar ūşyrylğannan keiın bästı qabyldamai, boljaudy tolyq toqtata alady. Thorp mūny ısteitınderdıñ öte az ekenın anyqtady: Reno, Las Vegas, London, Monte Carlo, Nitstsa, Venetsia jäne Puerto-Rikoda ädette şar tüserden bır-ekı ainalym būryn «bäs endı qabyldanbaidyräsımBäster qabyldanbaidyBäs qabyldaudy jabatyn krupie şaqyruy (ne ekrandağy nūsqau). Fişkalardy endı qoiuğa, jyljytuğa ne aluğa bolmaidy.Tolyğyn oqu →» dep aitylatyn. Būl — Eudaemonstan bastap Ritz tobynyñ jügıru jolyndağyüstelJarys jolyTıkelei jäne elektrondyq üstelderdegı nömırlerdı döñgelek retımen körsetetın sopaq jolaq; körşıler men sektor bästerın bır türtumen qoiuğa arnalğan.Tolyğyn oqu → keş şaqyrularyna deiıngı ärbır boljau ädısıne qajet bolğan tereze. Nevada 1985 jylğy mamyrda boljau qūrylğylaryn zañsyz ettı, al tıkelei studialar qazır bästı ūşyru sätınde jabady.

Kazinolar qalai qarsy tūrdy

Bäster älı ūşyrudan keiın qabyldanğan jyldary kazinolar küdıktı oiynşylarmen diler arqyly kürestı. 1966 jyly Nitstsada Norman Leightıñ jüie oiynşylary jäne keiıngı boljau toptary turaly äñgımelerde är ainalymğa jaña krupieadamdarKrupieRuletka üstelındegı krupie.Tolyğyn oqu →, auystyrylğan şar, qysqa ne jyldam ainalymdar, kazinonyñ öz adamdaryna toly üstel jäne soñynda jabylğan üstel sipattalady. Būl äñgımeler oiynşylar jağynan şyqqan, sondyqtan tekseru qiyn (Goldman, 2007). Degenmen taktika tüsınıktı: qysqa ne jyldam ainalym şardy ūiaşyqqajabdyqŪiaşyqRotordağy 37 nömırlengen bölımnıñ bırı. Basqaşa: oiyq, şynyaiaqşa.Tolyğyn oqu → bağyttai almaidy, bıraq boljauşy ölşeitın uaqytty būzady.

Jaña krupie, auystyrylğan şar jäne kazinonyñ öz adamdaryna toly üstel.

Ruletka krupiesı nömırdı däl tüsıre ala ma? Mif

Boljau qanşalyqty däl boluy tiıs

Thorp (1984) qatelıgı qoñyrau qisyğymen taralatyn boljaudyñ qūnyn eseptedı: tiptık ainalymda boljanğan ūiaşyq bır ne ekınşı jaqqa σ ūiaşyqqa qatelesedı. Tek boljanğan nömırge ne oğan jäne ekı jaqtağy ekı körşıgebäsKörşılerNömır jäne döñgelektegı onyñ ekı jağyndağy ūiaşyqtar; bes bır nömırlık fişka.Tolyğyn oqu → bäs qoiyñyz — artyqşylyq tek σ-ğa täueldı. Mınsız boljau är bır nömırge bästıbäsBır nömırge bäsBır nömırge bäs, 35:1 töleidı.Tolyğyn oqu → ūtar edı. Thorp pen Shannon jetken σ = 10 ūiaşyq däldıkte bır nömırge bäs şamamen +44% qaitarady; Thorp öz qūrylğysy üşın osy körsetkıştı keltıredı, al 1998 jylğy esebı ony döñgelektıñ eñ qolaily segızden bırıne qoiady. Qate ösken saiyn artyqşylyq tez azaiady jäne europalyq döñgelekte şamamen 17, amerikalyqta 16 ūiaşyqta joğalady — boljam döñgelektıñ jartysyna juyqqa qateleskende. Thorptyñ öz qatelık biujetı şektıñ nege jaqyn ekenın körsetedı: rotor men şar uaqytyn ölşeudegı 1,4 jäne 5,5 ūiaşyq, şardyñ deflektorlarjabdyqDeflektorTüsıp kele jatqan şardy şaşyratatyn eñıs jiektegı metall kedergılerdıñ bırı. Basqaşa: qaiyqşa, gauhar, qada.Tolyğyn oqu → arqyly tüsuınen 7 jäne ūiaşyqtardağy sekıruden 6 qate bırıgıp şamamen 10,8 bolady.

tiptık qate σ, ūiaşyqbır nömırbes körşı

0+3 500%+620%

2+611%+468%

4+258%+237%

6+139%+133%

8+79%+77%

10+44%+42%

12+22%+21%

14+8,8%+8,5%

16+2,2%+2,0%

17+0,3%+0,2%

18−0,9%−0,9%

20−2,1%−2,1%

boljam joq−2,70%−2,70%

38 ūiaşyqqa arnalğan Thorp kestesın 37 ūiaşyqty döñgelekke qaita esepteuımız: qate qalypty taralady, döñgelek boiymen oralady jäne ūiaşyq enı bır bırlıkke teñ.

Baiaulau

Sūraqtar

RNG üstelderıne boljauşy jasai alamyn ba?

Joq. Şar joq. Nömır animatsiağa deiın bağdarlamalyq jasaqtamamen alynady.

Körınetın ūşyruy jäne keş jabyluy bar tıkelei üstelder şe?

Olar uaqyt ölşeuge osal bolar edı, sondyqtan eşqaisysy būlai jürgızılmeidı.

Matematikamen oiyn

Äuelı būlardy özıñız şeşıp körıñız. Är şeşım jasyrylğan; daiyn bolğanda aşyñyz.

KörşılerbäsKörşılerNömır jäne döñgelektegı onyñ ekı jağyndağy ūiaşyqtar; bes bır nömırlık fişka.Tolyğyn oqu → bäsı bır fişkanyaqşaFişkaBäs jasau üşın üstelge qoiylatyn, bekıtılgen somany bıldıretın jeton. Basqaşa atauy: şek.Tolyğyn oqu → nömırge jäne döñgelektegı onyñ ekı jağyndağy ekı ūiaşyqqajabdyqŪiaşyqRotordağy 37 nömırlengen bölımnıñ bırı. Basqaşa: oiyq, şynyaiaqşa.Tolyğyn oqu → qoiady: barlyğy bes fişka. Teñesu üşın boljam sol bes ūiaşyqqa qanşalyq jiı tüsuı kerek jäne beseudıñ bırınde däl bolsa ne tabady?
Şeşımdı körsetu
Jauap 36-nyñ 5-ınde, 13,9%-da teñesedı; būl kezdeisoq 13,5%-dan joğary. Beseudıñ bırınde däl bolsa, tıkkenınen 44% artyq qaitarady.
Bäs tise, bır fişka 35-ke 1 ūtyp, ūtysymen bırge 36 fişka bolyp qaitady, al qalğan törteuı ūtylady. Demek tıgılgen 5-ke 36 qaitady, sondyqtan bäs 36-nyñ 5-ınde, 13,9%-da teñesedı. Kezdeisoq ol 37-nıñ 5-ınde, 13,5%-da tiedı. Jarty paiyzdyq tarmaqtan az osy alşaqtyqta barlyq 2,70% jatyr.
Beseudıñ bırınde tise, 0,2 × 36 = 7,2 fişka är 5 tıgılgenge qaitady, +44%. Törteudıñ bırınde — +80%.
Sondyqtan däldıktıñ az ğana ösuı sonşa qūndy jäne kazinolar şaqyru bästerınüstelŞaqyru bäsıQolmen qoiylmai, krupiege aitylatyn bäs; ädette voisins ne tiers siaqty döñgelek-sektor bäsı. «Jarialanğan bäs» dep te atalady.Tolyğyn oqu → joğary tıgılımde erte jabady: būl az alşaqtyq — kazinonyñ bükıl marjasy. 2004 jylğy Ritz oiynşylary osylai tıkkenı habarlanğan.
Thorp boljamyndağy ūiaşyqpen ölşengen tört täuelsız qatenı atady: rotormenjabdyqRotorŪiaşyqtardy alyp jüretın döñgelektıñ ainalmaly bölıgı.Tolyğyn oqu → uaqyt ölşeuden 1,4, şarmenjabdyqŞarRotorğa qarsy şar jolymen jıberıletın kışkentai şar. Zamanaui şarlar ivorinnen ne teflonnan jasalady, 18–21 mm.Tolyğyn oqu → uaqyt ölşeuden 5,5, şardyñ deflektorlarjabdyqDeflektorTüsıp kele jatqan şardy şaşyratatyn eñıs jiektegı metall kedergılerdıñ bırı. Basqaşa: qaiyqşa, gauhar, qada.Tolyğyn oqu → arqyly qūlauynan 7 jäne ūiaşyqtardağy sekıruden 6. Jalpysy qanşa, al ekı uaqyt qatelıgı qanşa qosady?
Şeşımdı körsetu
Jauap Barlyğy şamamen 10,8 ūiaşyq. Uaqyt qatelıkterınsız 9,2 bolar edı, sondyqtan ekı uaqyt ölşeu tek 1,6 qosady.
Täuelsız qateler tıkelei qosylmaidy; olardyñ kvadrattary qosylady. Jalpy tiptık şama kvadrattar qosyndysynyñ tübırı: 1,4² + 5,5² + 7² + 6² = 1,96 + 30,25 + 49 + 36 = 117,2, al √117,2 ≈ 10,8.
Ekı uaqyt qatelıgınsız: √(49 + 36) = √85 ≈ 9,2.
Jalpy 10,8 ūiaşyqtyq qate osy bettegı kestedegı 17 ūiaşyq şegınen tömen jäne bır nömırge bäste şamamen +34% beredı. Thorptyñ tüiını: deflektorlardan qūlau eñ ülken qate bolğanda, uaqytty jaqsyraq ölşeu az paida äkeledı.

Külkılı üzılıs

Fizika jūmys ısteidı. Bäs qabyldau terezesı jabyldy.

Derekközder

Thorp, E. O. «Qolaily oiyndarğa arnalğan oñtaily qūmar jüieler». Review of the International Statistical Institute 37(3), 1969.
Thorp, E. O. The Mathematics of Gambling. Gambling Times / Lyle Stuart, 1984.
Thorp, E. O. «Alğaşqy kiıletın kompiuterdıñ önertabysy». Second International Symposium on Wearable Computers, IEEE, 1998.
Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. Houghton Mifflin, 1985.
Small, M. & Tse, C. K. «Ruletka nätijesın boljau». Chaos 22(3), 2012.
Goldman, N. Great Gambling Scams. John Blake, 2007.
Nevada Revised Statutes, 465-tarau. 465.075-bölım, oiyn nätijesın boljauğa arnalğan qūrylğyny paidalanu (1985).

2026-09-28 künı tekserıldıülgı: europalyq, bır nölädısteme ↗derekközder ↗