Ädebiettegı ruletka
Roman jazuşylary aqşa, qūmarlyq pen kezdeisoqtyq turaly aitu üşın ruletkany qalai qoldanady.

Dostoevskydyñ «Oiynşy» romanynan Jack Londonnyñ Klondikesı men Flemingtıñ Casino Royalesıne deiın körkem ädebiettegı ruletka döñgelek turaly emes, oiynşy turaly. Onyñ ozyğy adasudy, mäjbürlılıktı jäne jüienı ışınen sipattaidy; mūny strategia bukletterı eşqaşan jetkıze almady.
Lablée, 1801
La Roulette, ou le Jour — oiyndy alğaş tolyq sipattağan roman: Palais-Royal zaldary, ekı nöldöñgelekNölTeñ tölemdı, diujina ne bağan bästerınıñ eşqaisysy jappaityn jalğyz jasyl ūiaşyq; kazino artyqşylyğynyñ közı. Sondai-aq: bır nöl, 0.Tolyğyn oqu →, oiyn alañyjabdyqÜstelÜsteldegı basylğan bäs tory. Sondai-aq: üstel, kiız, mata.Tolyğyn oqu →, krupieleradamdarKrupieRuletka üstelındegı krupie.Tolyğyn oqu →dıñ şaqyruy. Ol ruletkanyñ şyğuy üşın bastapqy derekköz jäne ony roman retınde eşkım oqymağan deuge bolady, bälkım būl ädılettı de.
Dostoevsky, 1866
«Oiynşy» kelısımşart talabyn oryndap, Wiesbaden men Homburgte jinalğan qūmar oiyn qaryzyn töleu üşın 26 künde diktovkamen jazyldy. Baiandauşy Alexei — «Roulettenburgte» tūratyn orys otbasynda tärbieşı; ol üstelderde bailyq ūtyp, kıtap boiy sol bailyqty da, özın de joğaltady. Üstel sipattary, oiynşylar paidalanatyn jüieler, jolaq aiaqtaluy tiıs degen senım jäne ūtystyñ tanym sekıldı sezıluı — qatarynan 26 qarabäsQara18 qara nömırge teñ tölemdı bäs. Frantsuzşa: noir.Tolyğyn oqu → tüskennen elu jyldai būryn jäne mınez-qūlyq ekonomikasynan bır ğasyrğa būryn jazylğan kez kelgen tıldegı oiynşy adasuynyñ eñ jaqsy baiandauy.
Bad Homburg jäne şipajai kazinolaryDostoevskydyñ Roulettenburgı
Thackeray men şipajailar
Vanity Fair romany Becky Sharptyñ nemıs şipajai qalasynyñ üstelderınde otyruymen aiaqtalady; tarau 1840 jyldary ruletka döñgelegın kımder qorşağanyn — küiregender, ümıttengender, jalyqqandar jäne käsıpqoilar — ötkır sipattaidy. Thackeray ony körgen; Baden-Baden är ağylşyn saiahatşysynyñ jolynda edı. Turgenevtıñ Smoke (1867) romany sol zaldarda ötedı.

Jack London, 1912
Smoke Bellew jinağyndağy «Shorty Dreams» — jeñetın ruletka oiynşysyn dūrys körsetetın jalğyz körkem şyğarma, öitkenı oiynşy jüie qoldanbaidy. San Franciscodan Klondike ızdeuşısıne ainalğan Smoke Bellew Dawsondağy Elkhorn salonynyñ ruletka üstelıne otyryp, tün saiyn 3 500 dollardan ūta bastaidy. Serıgı Shorty ony tüs körıp otyr dep şeşedı. Ruletkanyñ özı jalğyz jüie ekenın «kollejdegı matematik bılgırlerden» bıletın Dawson qūmarpazdary bästerın şeşuge däpterlerın toltyrady da, eşteñe tappaidy, öitkenı Smoke oiynyn ädeiı özgertıp, surettı lailau üşın bır ret qatarynan qyryq limit bäste ūtylady.
Qalanyñ on oiyn iesı artqy bölmege $10 000 bank jinap, ony soğan qarsy oinauğa şaqyrady. Ol bır jarym sağatta banktı būzady. Limittı bır tsentke tüsıru ne üstelderdı jabu aldynda olar jüienı qanşağa satatynyn sūraidy. Ärqaisysy üş myñnan, altyn ūntağymen tölenetın otyz myñ dollar, al ol Dawsonda endı eşqaşan oinamaimyn dep uäde beredı. Olar töleidı. Sosyn ol körsetedı: şarjabdyqŞarRotorğa qarsy şar jolymen jıberıletın kışkentai şar. Zamanaui şarlar ivorinnen ne teflonnan jasalady, 18–21 mm.Tolyğyn oqu → 9 küzetşıge qarsy tūrğanda jıberılse, 26 tüsedı; 11 qarsy tūrsa qos nölnūsqaQos nölAmerikalyq döñgelektegı 00 ūiaşyğy. Onyñ boluy kazino artyqşylyğyn 2,70%-dan 5,26%-ğa ösıredı.Tolyğyn oqu →; qos nöl qarsy bolsa 32 tüsedı. «Ärdaiym bola bermeidı, bıraq köbıne bolady». Big Burke döñgelektı toqtatyp, oğan, sosyn üstel janyndağy peşke qarap, ant etedı. Döñgelektı jylu maiystyrğan. Būl jüie emes edı; ol auytquly döñgelekzerthanaAuytqyğan döñgelekFizikalyq aqaulary keibır ūiaşyqtarğa tüsu yqtimaldyğyn 1/37-den joğary etetın döñgelek. Sirek kezdesedı, tek myñdağan jazylğan ainalymnan anyqtalady.Tolyğyn oqu → pen ony baiqağan adam edı.
London 1897–98 jyldary Klondikede qystağan jäne salondardy bılgen. Hikaia Thorptan elu jyldai būryn artyqşylyqpen oinaudyñ tūtas sabağy: baqylau, jazu, sektorğadöñgelekSektorDöñgelektegı qatar ornalasqan ūiaşyqtar doğasy; üsteldegı toptan özgeşe.Tolyğyn oqu → bäs tıgu, kazino sız körgendı körmeuı üşın ülgını özgertu, üsteldı auystyrmai tūryp satu. Joseph Jagger şamamen 1880 jyly Monte Carloda şyn mänınde solai ıstegen; London nūsqasy külkılırek, al jüieler nege ıstemeitını jaily qūmarpazdar därısı osy saittağy kez kelgen tüsındırme siaqty däl.

Monte Carlo ruletkasyMif: ärdaiym ūtatyn ruletka strategiasy
Fleming, 1953
Casino Royale negızınen bakkara jaily. Ruletkada Bond üstel maksimumymen alğaşqy ekı diujinağabäsDiujina bäsı1–12, 13–24 ne 25–36; 2:1 töleidı.Tolyğyn oqu → bäs tıgıp, oiyn alañynyñ üşten ekısın jabady da, sol körınıste jetı ainalymnyñ altauynda ūtady; Fleming är ainalymnyñ aldyñğysymen bailanysy joq ekenın eskertedı. İnternette satylatyn «James Bond strategiasy» — 19–36, alty nömırlık bäsbäsAlty jolEkı janasqan qatardağy alty nömır, 5:1 töleidı. Frantsuzşa: sixain.Tolyğyn oqu → 13–18 jäne nölge taralym — romanda da, bız teksergen Fleming kıtaptarynyñ eşbırınde de joq; oğan Bond atyn alğaş kım bergenı belgısız. Ekı bäs te bır nöldı döñgelekte 2,70% tūrady. Arifmetika Strategia bölımınde.

Derektı ädebiet
Thomas Basstyñ The Eudaemonic Pie (1985) kıtaby aiaq kiım kompiuterlerınıñ hikaiasyn aitady jäne jalpy oqyrmanğa arnalğan ruletka fizikasy turaly eñ jaqsy kıtap. Richard Epstein men Stewart Ethier salmaqty matematikany jazdy. Russell Barnharttyñ Beating the Wheel (1992) kıtaby auytqumen oinau tarihyn jinaidy. Jüieler nege sätsız ekenın oquğa jeñıl kıtap eşkım jazbağan, öitkenı ol osy saitta bar bır betke syiyp ketedı.
Lablée. Oiyn sipattaldy.
Pushkin. Jüie essızdık retınde (faroda).
Thackeray. Şipajai kazinosy toby.
Dostoevsky. Tüpkılıktı oiynşy.
Än: «The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo».
London. Smoke Dawsonda maiysqan döñgelektı jeñıp, «jüienı» satady.
Fleming. Bond ekı diujinağa bäs tıgedı.
Bass; Barnhart. Döñgelektı jeñu jaily non-fikşn.
Ethier. Matematika, tolyğymen.
Körkem ädebiet ne bıledı
Körkem ädebiet mynany bıledı: jüie — baqylaudamyn degen sezımge jetudıñ joly; ūtys bılım siaqty sezıledı; jalğasuy mümkın emes jolaq jalğasa beredı; şynymen ūtatyn jalğyz oiynşy — döñgelekten aqau tapqan, ony tezırek satuy tiıs adam; üstel — nätije özıne bağynbağan kezde keiıpkerdıñ kım ekenın aşatyn oryn. Matematika da osyny sandarmen aitady, al romanşylar ony būryn aitqan.
Sūraqtar
«Oiynşyny». Qysqa, ärı taqyryptyñ bärı sonda.
İä, aitarlyqtai. Dostoevskydyñ öz ūtylystary, özı keiın üilengen stenografistkasy jäne şipajai ortasy — bärı bar.
Joq. Casino Royalede Bond ekı diujinağa bäs tıgedı. 19–36, 13–18 jäne nölge taralymğa onyñ atyn keiın basqa bıreu bergen.
İä. Maiysqan ne eñkeigen döñgelek — Jagger Monte Carloda paidalanğan däl närse, al Zerthana bölımı ony qalai anyqtau keregın tüsındıredı. Otyz myñ dollar — körkem bölıgı.
Külkılı üzılıs

Romanşylar bıldı. Būl olarğa da kömektespedı.
Derekközder
- Lablée, J. La Roulette, ou le Jour.
- London, J. Smoke Bellew.
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.